Europa versterkt de autonomie van de toeleveringsketen: de investeringen in de binnenlandse chipproductie stijgen

Achtergrond: Mondiaal chiptekort en geopolitieke risico's
De COVID-19 die in 2020 uitbrak heeft chaos veroorzaakt in de mondiale toeleveringsketen, vooral op het gebied van chips, waar het tekort bijzonder ernstig is. Verschillende industrieën, zoals de auto-industrie, consumentenelektronica en medische apparatuur, zijn getroffen door het tekort aan chipaanbod. Deze kwestie weerspiegelt niet alleen de kwetsbaarheid van de gemondialiseerde toeleveringsketens, maar legt ook de grote afhankelijkheid van Europa van externe technologie en productiecapaciteit bloot.

Tegelijkertijd hebben de mondiale geopolitieke spanningen, vooral de technologische concurrentie tussen China en de Verenigde Staten, ertoe geleid dat landen de inrichting van hun toeleveringsketens opnieuw hebben onderzocht. Europese landen realiseren zich geleidelijk dat als ze afhankelijk blijven van geïmporteerde chips, ze in de toekomst te maken kunnen krijgen met meer instabiliteit van het aanbod en technologische sancties. Daarom is het versterken van de autonomie van de toeleveringsketen, vooral op het gebied van halfgeleiders, een nieuwe strategische focus voor de Europese ontwikkeling geworden.

Beleidsondersteuning: Europese chiprekening en EU-financieringsinvesteringen
Als reactie op de chiptekortcrisis heeft de Europese Commissie in 2022 de Europese Chipwet voorgesteld, die van plan is de ontwikkeling van de Europese chipproductie-industrie te ondersteunen door middel van enorme financiering. Het wetsvoorstel stelt het doel voor om het Europese aandeel in de mondiale halfgeleidermarkt tegen 2030 tot 20% te vergroten, en plant hiervoor investeringen van ruim 43 miljard euro.

Ook Europese overheden reageren actief op dit wetsvoorstel. Grote economieën zoals Duitsland, Frankrijk en Italië hebben bijvoorbeeld hun financiering voor binnenlandse chipproductieprojecten verhoogd, waardoor internationale chipproductiegiganten zijn aangetrokken om productiebases in Europa te vestigen. Intel, TSMC, Samsung en andere bedrijven hebben aangekondigd of zijn van plan te investeren in de bouw van nieuwe chipfabrieken in Europa.

Specifieke acties ondernomen door Europese landen
Duitsland speelde als grootste economie van Europa een cruciale rol in dit proces. In 2021 kondigde Intel aan dat het miljarden euro’s in Duitsland gaat investeren om een ​​geavanceerde chipfabriek op te zetten. Dit project zal niet alleen de Europese productiecapaciteit voor halfgeleiders aanzienlijk vergroten, maar ook duizenden banen voor hoogopgeleide werknemers creëren.

Tegelijkertijd versterkt Frankrijk ook zijn positie op het gebied van halfgeleiders. De Franse regering heeft een reeks stimuleringsmaatregelen aangekondigd die erop gericht zijn chipproductiebedrijven aan te trekken om onderzoeks- en productiecentra in het land te vestigen. Italië daarentegen richt zich op geavanceerde verpakkings- en testtechnologieën en is van plan een belangrijke positie in te nemen in de stroomafwaartse stadia van de chipproductie.

Technologische innovatie en de verbetering van de Europese industriële ecologie
Naast directe investeringen in chipfabrieken bevordert Europa ook innovatie op het gebied van halfgeleidermaterialen, apparatuur en verpakkingstechnologie. De samenwerking tussen meerdere onderzoeksinstellingen, universiteiten en bedrijven stimuleert de algehele verbetering van de halfgeleidertechnologie in Europa. ASML in Nederland is bijvoorbeeld het enige bedrijf ter wereld dat machines voor extreme ultraviolette lithografie (EUV) produceert, een van de sleuteltechnologieën voor de productie van de meest geavanceerde chips. Het succes van ASML versterkt de kernpositie van Europa in de halfgeleiderindustrieketen verder.

Het halfgeleider-ecosysteem in Europa verbetert geleidelijk en vormt een complete industriële keten, van chipontwerp, productie tot verpakking en testen. Dit helpt niet alleen de stabiliteit van de toeleveringsketen te verbeteren, maar biedt ook meer ontwikkelingsmogelijkheden voor lokale bedrijven.

Uitdagingen en vooruitzichten
Ondanks de versnelde investeringen en beleidsondersteuning op het gebied van chips in Europa zijn er nog steeds veel uitdagingen die het hoofd moeten worden geboden. Ten eerste is de investeringsrendementcyclus van de halfgeleiderindustrie relatief lang en duurt het vaak meerdere jaren tussen fabrieksbouw en productie. Daarom is het probleem van het chiptekort nog steeds moeilijk om op korte termijn volledig te verlichten. Ten tweede is de concurrentie op de mondiale chipmarkt buitengewoon hevig en moet Europa concurreren met de grote chipproductielanden in de Verenigde Staten en Azië om een ​​plaats op de wereldmarkt te kunnen innemen.

Met de voortdurende groei van de mondiale vraag naar hoogwaardige chips, vooral in opkomende gebieden zoals auto's, elektrische voertuigen, 5G-communicatie en kunstmatige intelligentie, heeft de Europese chipproductie-industrie echter nog steeds een enorm groeipotentieel. Door beleidsondersteuning, technologische innovatie en internationale samenwerking zal Europa naar verwachting de internationale concurrentiekracht van zijn halfgeleiderindustrie de komende jaren aanzienlijk vergroten.